<p><!–StartFragment –></p>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><strong><span class=”cf0″>Vitamin</span> <span class=”cf0″>Deficiency</span> <span class=”cf0″>Tredness</span><span class=”cf0″>:</span></strong><span class=”cf1″> कई बार हमारे शरीर में </span><span class=”cf2″>vitamin</span> <span class=”cf2″>deficiency</span> <span class=”cf1″>भी थकान का मुख्य कारण बन सकती है</span><span class=”cf3″>. </span><span class=”cf1″>लेकिन हमें समझ नहीं आता कि, आखिर इसे दूर कैसे किया जाए. इसे लेकर डॉ. </span><span class=”cf1″>बिमल</span> <span class=”cf1″>छाजेड़</span><span class=”cf1″> का कहना है कि सही समय पर </span><span class=”cf1″>विटामिन</span><span class=”cf1″> की कमी को पहचानकर उसे पूरा करना आपके लिए बहुत जरूरी है. इसलिए जान लें कि, किस </span><span class=”cf1″>विटामिन</span><span class=”cf1″> की कमी की वजह से थकान महसूस होती है. </span></p>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span style=”color: #ba372a;”><strong><span class=”cf1″>थकान के पीछे कौन-कौन से </span><span class=”cf1″>विटामिन्स</span><span class=”cf1″> जिम्मेदार </span><span class=”cf1″>हैं</span><span class=”cf1″>?</span></strong></span></p>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><strong><span class=”cf1″>विटामिन</span> <span class=”cf2″>B12</span></strong></p>
<ul>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span class=”cf1″>कमजोरी, याददाश्त में कमी </span><span class=”cf1″>चक्कर</span> <span class=”cf1″>आना</span><span class=”cf1″>. अगर ऐसा कुछ होने लगे तो आपको अंडे, दूध, पनीर खाना चाहिए.</span></li>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”>विटामिन <span class=”cf2″>B12 </span><span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>कमी</span> <span class=”cf1″>से</span> <span class=”cf2″>red blood cells </span><span class=”cf1″>कम</span> <span class=”cf1″>बनते</span> <span class=”cf1″>हैं</span> <span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>शरीर</span> <span class=”cf1″>में</span> <span class=”cf1″>ऑक्सीजन</span><span class=”cf1″> की कमी हो जाती है.</span></li>
</ul>
<p><strong><span class=”cf1″>ये भी पढ़े- </span><a href=”https://www.abplive.com/lifestyle/health/marks-on-nails-indicate-vitamin-deficiency-and-fitness-issues-abp-news-3015702″>Nail Marks Symptoms: नाखून के ऊपर दिख रहा है ये निशान तो समझ लीजिए इस चीज की हो गई कमी, कई इशारे करते हैं हमारे नाखून</a></strong></p>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><strong><span class=”cf1″>विटामिन</span> <span class=”cf2″>D</span></strong></p>
<ul>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span class=”cf1″>मांसपेशियों में दर्द, हड्डियों में कमजोरी </span><span class=”cf1″>होना</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>इसके</span> <span class=”cf1″>लिए</span> <span class=”cf1″>आपको</span> <span class=”cf1″>सूर्य</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>रोशनी</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>दूध</span> <span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>मछली</span> <span class=”cf1″>खानी</span> <span class=”cf1″>चाहिए</span><span class=”cf1″>.</span></li>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”>विटामिन <span class=”cf2″>D </span><span class=”cf1″>हमारे</span> <span class=”cf1″>हड्डियों</span> <span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>इम्यूनिटी</span> <span class=”cf1″>को</span> <span class=”cf1″>पूरी</span> <span class=”cf1″>तरह</span> <span class=”cf1″>से</span> <span class=”cf1″>कमजोर</span> <span class=”cf1″>कर</span> <span class=”cf1″>देती</span> <span class=”cf1″>है</span><span class=”cf1″>.</span></li>
</ul>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><strong><span class=”cf1″>विटामिन</span> <span class=”cf2″>C</span></strong></p>
<ul>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span class=”cf1″>जल्दी</span> <span class=”cf1″>थकान</span> <span class=”cf1″>हो</span> <span class=”cf1″>जाना</span> <span class=”cf1″>विटामिट</span> <span class=”cf3″>C </span><span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>कमी</span> <span class=”cf1″>के</span> <span class=”cf1″>लक्षण</span> <span class=”cf1″>हैं</span> <span class=”cf1″>इसके</span> <span class=”cf1″>लिए</span> <span class=”cf1″>आपको</span> <span class=”cf1″>संतरा</span> <span class=”cf1″>आवंला</span> <span class=”cf1″>खाना</span> <span class=”cf1″>चाहिए</span><span class=”cf1″>.</span></li>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”>यह <span class=”cf2″>vitamin </span><span class=”cf1″>शरीर</span> <span class=”cf1″>के</span> <span class=”cf2″>immune system </span><span class=”cf1″>को</span> <span class=”cf1″>बढ़ाने</span> <span class=”cf1″>में</span> <span class=”cf1″>मदद</span> <span class=”cf1″>करता</span> <span class=”cf1″>है</span><span class=”cf1″>.</span></li>
</ul>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><strong><span class=”cf1″>आयरन</span></strong></p>
<ul>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span class=”cf1″>बालों</span> <span class=”cf1″>का</span> <span class=”cf1″>झड़ना</span> <span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>स्किन</span> <span class=”cf1″>में</span> <span class=”cf1″>एलर्जी</span> <span class=”cf1″>हो</span> <span class=”cf1″>जाना</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>इसलिए</span> <span class=”cf1″>लिए</span> <span class=”cf1″>दाल</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>सब्जियां</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>गुड़</span> <span class=”cf1″>खाना</span> <span class=”cf1″>चाहिए</span><span class=”cf1″>.</span></li>
</ul>
<p><strong>थकान <span class=”cf1″>दूर</span> <span class=”cf1″>करने</span> <span class=”cf1″>के</span> <span class=”cf1″>लिए</span> <span class=”cf1″>एक्सपर्ट</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>सलाह</span></strong></p>
<ul>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span class=”cf1″>डॉ</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>बिमल</span> <span class=”cf1″>छाजेड़</span> <span class=”cf1″>बताते</span> <span class=”cf1″>हैं</span> <span class=”cf1″>कि</span> <span class=”cf1″>अपनी</span> <span class=”cf2″>diet </span><span class=”cf1″>में</span> <span class=”cf1″>विटामिन</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>कमी</span><span class=”cf1″> न </span><span class=”cf1″>होने</span> <span class=”cf1″>दें</span><span class=”cf1″>.</span></li>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”>जरूरत <span class=”cf1″>पड़ने</span> <span class=”cf1″>पर</span> <span class=”cf2″>supplements </span><span class=”cf1″>का</span> <span class=”cf1″>सेवन</span> <span class=”cf1″>डॉक्टर</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>सलाह</span> <span class=”cf1″>से</span> <span class=”cf1″>करें</span><span class=”cf1″>.</span></li>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”>नियमित <span class=”cf2″>exercise </span><span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>पानी</span> <span class=”cf1″>पीना</span><span class=”cf1″> न </span><span class=”cf1″>भूलें</span><span class=”cf1″>.</span></li>
<li class=”pf0″ style=”text-align: justify;”>समय-समय <span class=”cf1″>पर</span> <span class=”cf2″>blood test </span><span class=”cf1″>कराकर</span> <span class=”cf1″>विटामिन</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>कमी</span> <span class=”cf1″>पता</span> <span class=”cf1″>करें</span><span class=”cf1″>.</span></li>
</ul>
<p class=”pf0″ style=”text-align: justify;”><span class=”cf1″>दरअसल</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>अक्सर</span> <span class=”cf1″>लोग</span> <span class=”cf1″>सोचते</span> <span class=”cf1″>हैं</span> <span class=”cf1″>कि</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>थकान</span> <span class=”cf1″>ज्यादा</span> <span class=”cf1″>काम</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>वजह</span> <span class=”cf1″>लग</span> <span class=”cf1″>रही</span> <span class=”cf1″>होगी</span> <span class=”cf1″>या</span> <span class=”cf1″>फिर</span> <span class=”cf1″>नींद</span> <span class=”cf1″>पूरी</span> <span class=”cf1″>नहीं</span> <span class=”cf1″>होने</span> <span class=”cf1″>के</span> <span class=”cf1″>कारण</span> <span class=”cf1″>ऐसा</span> <span class=”cf1″>लग</span> <span class=”cf1″>रहा</span> <span class=”cf1″>होगा</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>लेकिन</span> <span class=”cf1″>कभी-कभी</span> <span class=”cf1″>विटामिट</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>कमी</span> <span class=”cf1″>से</span> <span class=”cf1″>भी</span> <span class=”cf1″>शरीर</span> <span class=”cf1″>में</span> <span class=”cf1″>थकावट</span> <span class=”cf1″>लगने</span> <span class=”cf1″>लगती</span> <span class=”cf1″>है</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>इसलिए</span> <span class=”cf1″>आपको</span> <span class=”cf1″>इस</span> <span class=”cf1″>पर</span> <span class=”cf1″>ध्यान</span> <span class=”cf1″>देना</span> <span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>आहार</span> <span class=”cf1″>सही</span> <span class=”cf1″>लेना</span> <span class=”cf1″>होगा</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>अगर</span> <span class=”cf1″>आप</span> <span class=”cf1″>बार-बार</span> <span class=”cf1″>थकान</span> <span class=”cf1″>महसूस</span> <span class=”cf1″>करते</span> <span class=”cf1″>हैं</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>तो</span> <span class=”cf1″>इसे</span> <span class=”cf1″>नजरअंदाज</span><span class=”cf1″> न </span><span class=”cf1″>करें</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>अक्सर</span> <span class=”cf1″>यह</span> <span class=”cf1″>सिर्फ</span> <span class=”cf1″>नींद</span> <span class=”cf1″>की</span> <span class=”cf1″>कमी</span> <span class=”cf1″>नहीं</span><span class=”cf1″>, </span><span class=”cf1″>बल्कि</span> <span class=”cf2″>vitamin deficiency</span> <span class=”cf1″>का</span> <span class=”cf1″>संकेत</span> <span class=”cf1″>हो</span> <span class=”cf1″>सकता</span> <span class=”cf1″>है</span><span class=”cf1″>. </span><span class=”cf1″>सही</span> <span class=”cf1″>डाइट</span> <span class=”cf1″>और</span> <span class=”cf1″>लाइफस्टाइल</span> <span class=”cf1″>को</span> <span class=”cf1″>बदलकर</span> <span class=”cf1″>आप</span> <span class=”cf1″>अपने</span> <span class=”cf1″>इनर्जी</span> <span class=”cf1″>लेवन</span> <span class=”cf1″>को</span> <span class=”cf1″>जल्द</span> <span class=”cf1″>से</span> <span class=”cf1″>जल्द</span> <span class=”cf1″>बढ़ा</span> <span class=”cf1″>सकते</span><span class=”cf1″> हैं.</span></p>
<p><strong>इसे भी पढ़ें- <a title=”Hand Tremors: किस बीमारी में जवानी में ही कांपने लगते हैं हाथ, जानिए ये कितनी खतरनाक?” href=”https://www.abplive.com/lifestyle/health/why-do-hands-tremble-at-a-young-age-know-the-dangers-of-essential-tremor-3015150″ target=”_self”>Hand Tremors: किस बीमारी में जवानी में ही कांपने लगते हैं हाथ, जानिए ये कितनी खतरनाक?</a></strong></p>
<p><strong>Disclaimer: यह जानकारी रिसर्च स्टडीज और विशेषज्ञों की राय पर आधारित है. इसे मेडिकल सलाह का विकल्प न मानें. किसी भी नई गतिविधि या व्यायाम को अपनाने से पहले अपने डॉक्टर या संबंधित विशेषज्ञ से सलाह जरूर लें.</strong></p>
<p><!–EndFragment –></p>
